Jarmark Jakubowy Szczecin

Na skróty

Droga Świętego Jakuba

Drogi świętego Jakuba

Drogi św. Jakuba to najstarsza (istniejąca od ponad tysiąca lat) i największa, pokrywająca prawie całą Europę sieć szlaków prowadzących z różnych stron Europy do najdalej na zachód wysuniętego zakątka kontynentu – Santiago de Compostela w Hiszpanii. Drogi św. Jakuba mają szczególne znaczenie dla tożsamości kontynentu europejskiego. Są elementem spajającym jego historię i kulturę, są symbolem wymiany kulturowej zjednoczonej Europy. Johann Wolfgang Goethe pisał, iż „drogi św. Jakuba ukształtowały Europę”.

Szlak jakubowy, uznany w 1987 roku przez Radę Europy za pierwszy europejski szlak kulturowy, to szlak pątniczy, który prowadzi do grobu apostoła Jakuba w Santiago de Compostela w hiszpańskiej Galicji. W 1987 r. Rada Europy wystosowała APEL do rządów państw, miast i organizacji pozarządowych o odtworzenie i utrzymywanie dróg św. Jakuba. Od tego czasu drogi Jakuba przeżywają renesans: cała Europa pokryła się siecią szlaków, którymi ludzie podążają do Santiago: głównie pieszo, rowerem lub konno. Kim był św. Jakub? Jakub Starszy był jednym z dwunastu apostołów, uczniów Jezusa Chrystusa. Jego i jego brata Jana nazywano „Boanerges”, tzn. „synowie gromu”, gdyż ich nauka wywoływała w sercach wielkie poruszenie. Nie da się mówić o kulturze i historii Europy w oderwaniu od chrześcijaństwa, które wywarło ogromny wpływ na przeszłość Starego Kontynentu. Ale jak historia pokazuje, wędrowanie drogami św. Jakuba nie musi mieć związku z wyznaniem: pielgrzymują zarówno katolicy, ewangelicy, buddyści, jak i ateiści. Drogi św. Jakuba dla Polaków są póki co nowością, ale w Niemczech, Francji i Hiszpanii przeżywają prawdziwy renesans. Literackie opisy, takie jak: „Pielgrzym” brazylijskiego pisarza Paulo Coelho czy „Na szlaku do Composteli. Najważniejsza droga mojego życia” niemieckiego komika Hape Kerkelinga, opowiadające o osobistych wrażeniach ich autorów w drodze do Santiago, stały się prawdziwymi bestsellerami w wielu krajach świata i przyczyniły się do spopularyzowania uniwersalnych wartości Dróg Jakubowych. W Polsce na początku 2009 roku ukazała się książka „Nie idź tam człowieku! Santiago de Compostela”, w której Andrzej Kołaczkowski-Bochenek opisuje swoją wędrówkę jakubowym szlakiem. W połowie 2010 roku na półki księgarni trafiła kolejna pozycja: „Do Santiago”, autorstwa młodego małżeństwa Emilii i Szymona Sokolików. Być może te pozycje zachęcą również polskich pielgrzymów do podjęcia trudów takiej wędrówki.

Po co wędrować? Wędrowanie po oznaczonych muszlą drogach jakubowych odbywa się w pojedynkę lub w małej grupie. W ciszy, z daleka od codziennej krzątaniny i zgiełku, jest się samemu ze swoimi myślami. Takie spowolnienie, odwrócenie od bieżących spraw, sprzyja zwrotowi ku duchowości. To nie tylko wędrówka do interesujących miejsc oddalonych o dziesiątki, setki czy tysiące kilometrów od własnego domu, ale również podróż w głąb siebie. Nic więc dziwnego, że ludzie z takich wędrówek wracają odmienieni, dlatego zupełnie nie ma znaczenia, czy jest się wyznawcą jakiejś religii, czy też nie.

W przeszłości. Średniowieczna Europa pokryta była siatką pątniczych dróg, które wiodły od Morza Bałtyckiego – szlak Camino de Santiago zaczynał się niegdyś w Estonii – przez Polskę, Niemcy, Szwajcarię i Francję aż do Santiago.
W XIV wieku, w szczytowym okresie popularności trasy, każdego roku spotykało się na szlaku ponad milion osób. Do Santiago pielgrzymowali królowie, rycerze i ludzie biedni. Szlaki te powstały przede wszystkim na dawnych szlakach wojskowych i drogach handlowych. Wokół nich zaczęto tworzyć miejsca odpoczynku, schroniska, szpitale, osady i całą infrastrukturę, zdolną obsłużyć miliony wędrowców rocznie.

Droga św. Jakuba w Polsce ma szansę zyskać popularność głównie jako szlak kulturowy oraz próba odtworzenia dawnych, historycznych traktów komunikacyjnych. W tym kontekście idea dróg jakubowych została przybliżona w 2007 roku w czasie Europejskich Dni Dziedzictwa, które wówczas odbyły się pod hasłem „Ludzie gościńca – wędrowcy, pielgrzymi, tułacze”. Tym samym droga św. Jakuba staje się również produktem turystycznym w dziedzinie turystyki kulturowej oraz turystyki pielgrzymkowej, łączącej miejsca kultu religijnego, zabytki i atrakcje turystyczne.
W odpowiedzi na apel Rady Europy również w Polsce zaczęto odtwarzać dawne szlaki pątnicze, których celem jest przywrócenie dawnej świetności tych miejsc oraz ich przyłączenie do europejskiego systemu szlaków prowadzących do Santiago. Efektem są wytyczone i oznakowane odcinki szlaku, tablice informacyjne, odrestaurowane zabytki kultury, a przede wszystkim świadomość mieszkańców regionu, którzy aktywnie włączają się w tworzenie szlaku o europejskim znaczeniu.

Bożena Wołowczyk
Tekst zamieszczony w „Studni Jakubowej” nr 1-6/2010

odsłon: 3020 | aktualizowano: 2012-11-19 16:07 |
projektowanie stron szczecin

© 2010 - 2017 - Wszelkie Prawa Zastrzeżone


Fundacja SZCZECIŃSKA, projekt - Jarmark Jakubowy

ul. św. Jakuba 1 70-543 Szczecin
Bank PEKAO SA VI Oddział w Szczecinie 52 1240 3972 1111 0010 3233 3016, fundacja@szczecinska.pl